«Είσαι εδώ»

«Είναι σίγουρο πως είσαι κάπου εδώ...» ….

Έτσι ξεκινάει το ποίημα – προσευχή της Έλενας Παπαδημητρίου, και  είναι μέρος της  νέας της εικαστικής εγκατάστασης – έκθεσης που εγκαινιάζεται την Πέμπτη 18 Ιανουαρίου στην γκαλερί Σκουφά, και η ζωγράφος το αφηγείται κατά την διάρκεια της.   Για μια ακόμη φορά η Έλενα Παπαδημητρίου δημιουργεί κάτι διαφορετικό.                                                       

Ο τίτλος της έκθεσης: «Σαμπίρ», ή αλλιώς η γλώσσα των λιμανιών. Σαν γλώσσα που ένωνε τους λαούς της Μεσογείου, έκανε το εμπόριο να ανθίζει και τους ανθρώπους να επικοινωνούν με περισσότερη ευκολία. Δημιουργούσε φιλίες και οικογένειες. Το θέμα της οι γυναίκες από την Μεσόγειο .

Γυναίκες τόσο διαφορετικές και συνάμα ίδιες, γυναίκες με κοινή γλώσσα και ας είναι ξεχασμένη πια η «Σαμπίρ». Και σίγουρα με  σαφείς αναφορές στο μεταναστευτικό ζήτημα.  

Αναρωτιέμαι γιατί η «Σαμπίρ» δεν ακούγεται πια στη Μεσόγειο.

«Μικτές τεχνικές δημιουργούν αδρές υφές και ανάγλυφες επιφάνειες που φιλοξενούν λέξεις, πρόσωπα, σύμβολα,  διεγείροντας το συναίσθημα του θεατή που ταξιδεύει μαζί τους στη θάλασσα της Μεσογείου.» 

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει η επιμελήτρια της έκθεσης Λουίζα Καραπιδάκη, «Μέσα από τις εικόνες περνούν άυλες έννοιες και συναισθήματα, όπως η εσωτερική ανάγκη έκκλησης σε μια μεγάλη δύναμη, σε έναν από μηχανής θεό, στην προσδοκία για το καλύτερο αύριο"» Γιατί όλοι αναζητούμε τον από μηχανή Θεό μας …. Κάποια στιγμή στη ζωή μας. 

Η Έλενα Παπαδημητρίου είναι μαζί μας και μας απαντά. 

 

1.«Σαμπίρ»,  η κοινή γλώσσα των λιμανιών της Μεσογείου, δημιουργήθηκε για να ενώσει τους λαούς της, τον 11o- 19o αιώνα. Βοήθησε στην ανάπτυξη του εμπορίου και της οικονομίας. Γιατί διάλεξες αυτόν τον τίτλο για την νέα σου δουλειά;  

-Γιατί υπηρετούσε ακριβώς την ιδέα μου. Είναι μια έκθεση που στηρίζεται στην κοινή γλώσσα επικοινωνίας στην Μεσόγειο.

2. Έχεις γράψει ένα ποίημα – προσευχή -το οποίο συμπεριλαμβάνεις σε αυτήν την  εγκατάσταση θα έλεγα πλέον και όχι απλώς έκθεση. Αναρωτιέμαι αν οι άνθρωποι πια προσευχόμαστε. Τί είναι για σένα η προσευχή και τι μας λες μέσα από αυτή; 

-Η προσευχή είναι μια ανάγκη που έχουμε μάλλον όλοι να πιστέψουμε, ότι κάπου υπάρχει κάποιος που μας ακούει, μας καταλαβαίνει και θα μας βοηθήσει τελικά όταν η πραγματικότητα γίνεται δύσκολη γύρω μας. Δεν έχει καμία σημασία πως θα τον ονομάσουμε Αυτόν στον οποίο θα την απευθύνουμε ( θεό ή άστρα ή όραμα). Αυτή η έκθεση βασίστηκε πάνω στην παρατήρηση ότι όλοι τελικά, ακόμα και εγώ κάποιες στιγμές στην ζωή μας θα χρειαστούμε τον από μηχανής θεό μας.

Το συγκεκριμένο ποίημα-προσευχή, θα μπορούσε να το πει οποιαδήποτε γυναίκα γύρω από την Μεσόγειο θάλασσα. 

Το πρώτο μέρος του ποιήματος αναφέρεται σε αυτές τις μαγικές στιγμές που αντιλαμβανόμαστε το μεγαλείο της ζωής μέσα από τις αισθήσεις μας. Αυτές τις μοναδικές στιγμές που νιώθουμε τόσο όμορφα τον ήλιο στο δέρμα μας ή το άρωμα του λουλουδιού στα ρουθούνια μας και δεν μπορούμε να πιστέψουμε ότι όλα αυτά είναι τυχαία....Μάλλον ότι πιο κοντά σε θείο μπορώ να αντιληφθώ.

Το δεύτερο μέρος είναι μια ευχή για την θάλασσα...πως θέλουμε να είναι η θάλασσα μας. Μια ευχή να κρατήσει μόνο την καλή της πλευρά και όχι την κακιά..

Οι άνθρωποι νομίζω πρώτα προσευχήθηκαν και μετά έδωσαν όνομα στον αποδέκτη της προσευχής τους. Η προσευχή προϋπήρχε του θεού.

Οι άνθρωποι πάντα θα προσεύχονται, πάντα θα ψάχνουν στήριξη στον μεταφυσικό κόσμο, όταν δεν μπορούν να την βρουν στον πραγματικό.

3. Συνδυάζεις στις εκθέσεις σου την δική σου τέχνη με άλλες, καθώς κατά καιρούς έχουμε δει να συνυπάρχουν ήχος ή και λόγος. Σίγουρα και αυτή την φορά θα μας παρουσιάσεις κάτι δυνατό και ασυνήθιστο. Τι να περιμένουμε έκτος από πίνακες στον τοίχο;  

-Μου αρέσει να μπλέκω τις τέχνες μεταξύ τους. Η τέχνη είναι μία και οι μούσες μπορούν να χορεύουν παρέα.

Σε αυτή την έκθεση, θα δείτε μια εγκατάσταση αποτελούμενη από πέτρινες  παραλληλεπίπεδες  επιφάνειες, να αναπτύσσεται στον χώρο σε μορφή λαβυρίνθου.

Εδώ η εικόνα είναι στην υπηρεσία του λόγου. 

4. Η έκθεση με τον τίτλο «Σαμπίρ» έχει ως θέμα τις γυναίκες από την Μεσόγειο. Γιατί επιλέγεις για μια ακόμη φορά ως θέμα γυναίκες; 

-Γιατί μέσω της γυναικείας μου φύσης αντιλαμβάνομαι τον κόσμο. Είναι σαν να ζωγραφίζω όλες τις πιθανές εκδοχές του εαυτού μου. Την γυναίκα που είμαι ή την γυναίκα που θέλω να είμαι ή ακόμα και την γυναίκα που δεν θα γίνω ποτέ.

Την γυναίκα πάντα όμως που καταλαβαίνω.

5. Εκτός από την αναφορά σου στις γυναίκες από την Μεσόγειο, έχεις σαφείς αναφορές στη μετανάστευση- η οποία συνέβαινε ανέκαθεν. Ποιο είναι το συναίσθημα που σε άγγιξε περισσότερο ώστε να σε ωθήσει να γράψεις σε πρώτη φάση το ποίημα – προσευχή - και στη συνέχεια να το δουλέψεις και να μας το παρουσιάσεις με αυτόν τον τρόπο;

-Ενα ανθρώπινο κομβόι σε μια εθνική οδό ήταν η αφορμή. Ξαφνικά όλα αυτά που συμβαίνουν σε άλλες πλευρές της Μεσογείου έπαψαν να είναι μια εικόνα πίσω από ένα γυαλί και έγιναν πραγματικότητα. Μια πραγματικότητα που ζει στο πεδίο του Άρεως και στην πλατεία Βικτωρίας σε άθλιες συνθήκες. Δεν είναι όμως η πρώτη φορά που συνέβη αυτό...μόνο τα τελευταία 100 χρόνια εντόπισα 3 μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών. Πάντα άνθρωποι διασχίζουν αυτή την θάλασσα, ελπίζοντας σε μια καλύτερη και ασφαλέστερη ζωή και ελπίζω πάντα μια γυναίκα να προσεύχεται για την ασφαλή τους πλεύση...

6. Η σύγχρονη Ελλάδα και οι τέχνες. Πιστεύεις ότι ως τόπος έχουμε εξελιχθεί σε αυτόν τον τομέα; Τι είναι για σένα σήμερα τέχνη στην Ελλάδα;

-Η κρίση μας έκανε πιο δημιουργικούς και δραστήριους. Μας έμαθε μάλλον να συνεργαζόμαστε και μας έδωσε τροφή για σκέψη και δημιουργία. Η τέχνη στην Ελλάδα σήμερα είναι πιο ενεργή και προσιτή από όσο ήταν 10 χρόνια πριν. 

 

 

Ευχαριστούμε την Ελενα Παπαδημητρίου.